Terugblik oudejaarsnacht en vuurwerkregels

Katrien blikte tijdens de gemeenteraad terug op de oudejaarsnacht, meer bepaald op de opgelegde vuurwerkregels en de naleving ervan. Dit in opvolging van het werk van onze Stéphanie Van Campenhout die al vele jaren strijdt voor een aanpassing van de Lierse regels.

Lier: een eilandje in de provincie Antwerpen

Net zoals de afgelopen jaren besliste de burgemeester om voor een beperkte periode – tussen middernacht en 1 uur tijdens de oudejaarsnacht – particulier vuurwerk toe te staan.

Lier was daarmee de enige gemeente in de provincie Antwerpen waar vuurwerk was toegelaten. De burgemeester reageerde achteraf positief, aangezien er slechts een tiental meldingen geweest waren.

Negatieve reacties vs. ‘een rustige nacht’

Ons bereikte echter een veelvoud aan negatieve reacties: er was veel meer vuurwerk dan de afgelopen jaren, ook buiten het toegestane uur – uren en zelfs dágen voor en na de oudejaarsnacht –, huisdieren en dieren in stallen die onrust ervaarden met alle gezondheids- en veiligheidsrisico’s van dien, men had geen respect voor richtlijnen omtrent de afstand tot gebouwen, er was een negatieve impact op kinderen met een beperking, zoals een autismespectrumstoornis, er was sprake van ‘vuurwerktoerisme’, er doken beelden op van schade op het publiek domein…

Dat er geen ernstige incidenten waren, mag de stad niet beletten om kritisch te zijn: hoe blikt de stad terug? Welke lessen worden getrokken?

Overweegt de stad nog steeds de eerder aangekondigde piste om zelf geluidsarm vuurwerk te organiseren, aangezien de burgemeester reeds aankondigde dat ook tijdens de oudejaarsnacht van 2026 particulier vuurwerk zal toegelaten zijn?

Welk antwoord heeft het stadsbestuur op de negatieve reacties, die er zeker ook zijn? Welke stappen zal de burgemeester zetten om tot een federaal vuurwerkverbod te komen, aangezien zijn partij op elk bestuursniveau aan de knoppen zit?

Vergelijking met andere gemeenten

De burgemeester antwoordde als volgt. Toen hij op 1 januari contact opnam met politie en brandweer, was de feedback positief: het was een relatief rustige nacht zonder grote incidenten. In andere gemeenten waar vuurwerk wél verboden was, was het allesbehalve rustig. De burgemeester kreeg van inwoners ook de feedback dat het net rústiger en gedisciplineerder was dan anders.

De piste van geluidsarm vuurwerk is er nog steeds, maar men wil dit eerst testen bij de start van de Novemberfoor.

Op Katriens verwijzing naar het Vlaamse en federale niveau zei de burgemeester dat er in 2020 al een Vlaams vuurwerkverbod in pijplijn zat, dat werd teruggefloten door federaal cd&v-minister Muylle. Ook de Vivaldi-regering (met cd&v en Groen) voerde geen verbod in. Hierover verderop nog meer. Want dit klopt niet 😉

‘Self-fulfilling prophecy‘

Katrien nam hier geen genoegen mee, want op de bekommernissen en meldingen van burgers werd niet gereageerd.

De burgemeester gaf al vooraf aan dat handhaving van een vuurwerkverbod niet mogelijk is. Maar geen enkele regel is 100% te handhaven. Waarom dan specifiek een vuurwerkverbod niet handhaven en andere zaken wel? Al dagen van tevoren werd vuurwerk afgeschoten;

Door met toeters en bellen aan te kondigen dat er toch niet gehandhaafd zou worden, is de deur opengezet om ook op andere momenten, buiten het toegelaten tijdstip, vuurwerk af te schieten. Dat heet een ‘self-fulfilling prophecy‘.

Daarenboven zetten dergelijke uitspraken inwoners er niet toe aan om melding te doen. Dat heeft immers geen zin. Daardoor hebben we wantoestanden ook te weinig in kaart.

Communicatie en sensibilisering

Verder willen we vanuit missie2500 steeds constructief zijn en dus met een voorstel komen: onze voorkeur is dat er alsnog een verbod komt. Maar als dat verbod er niet komt, is het aangewezen om veel verder te gaan in communicatie en sensibilisering om meer respect af te dwingen.

Misschien kan er ook nagedacht worden over het bepalen van een aantal ‘zones’, waar vuurwerk kan afgeschoten worden om te vermijden dat men zondigt tegen de regels omtrent afstand tot bebouwing en het verbod op vuurwerk af te schieten vanop de rijweg?

De burgemeester erkende dat de toelating van vuurwerk zeker ook gepaard gaat met vandalisme en roekeloosheid. Volgens hem zijn uitspraken over handhaving echter een blijk van realisme en niet van ‘laissez-faire’. Het is dus niet de schuld van de burgemeester dat er ook voor en na oudjaar vuurwerk wordt afgeschoten. Dat is in andere gemeenten niet anders.

Het voorstel van ‘afsteekzones’ wil de burgemeester wel verder bekijken.

Naar onszelf kijken

Katrien: “De burgemeester vergelijkt veel met andere steden en gemeenten. Wij doen dat niet. We moeten naar onszelf kijken en naar hoe onze stad in elkaar zit. Veel bezorgdheden komen ook vanuit landelijke gebieden, waar veel dieren op stal staan – dus dierenwelzijn mag ook niet vergeten worden.”

Fractieleider Tom vulde nog aan dat de geschiedenis van het vuurwerkverbod dat er niet gekomen is toch wat anders in elkaar zat: het Vlaamse vuurwerkverbod, zoals opgesteld door de administratie van minister Ben Weyts (N-VA, jawel), botste met Europese richtlijnen. Dat is de enige reden dat cd&v-minister Muylle dit verbod terugfloot. Zij riep zelfs op om samen van een verbod werk te maken, in lijn met Europese richtlijnen.